Prokuroria është organ kushtetues organizimi dhe funksionimi i së cilës rregullohet me dispozitat e pjesës së dhjetë të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, “Prokuroria” dhe ligjit organik nr.97/2016 “Për organizimin dhe funksionimin e prokurorisë në Republikën e Shqipërisë”, ku janë parashikuar funksionet e saj si, organi që ushtron ndjekjen penale, përfaqëson akuzën në gjyq në emër të shtetit, merr masa dhe mbikqyr ekzekutimin e vendimeve penale, drejton dhe kontrollon veprimtarinë e policisë gjyqësore, si dhe kryen detyra të tjera të parashikuara me ligj. Prokuroria është organizuar dhe funksionon pranë sistemit gjyqësor. Ajo i ushtron funksionet në mënyrë të pavarur nëpërmjet prokurorëve. Prokurorët i ushtrojnë kompetencat e tyre duke respektuar parimet e proçedimit të drejtë, të barabartë e të rregullt ligjor dhe mbrojtjes së të drejtave dhe lirive themelore të njeriut dhe interesit publik.
Prokuroria përbëhet nga:
- Prokuroria e Përgjithshme
- Prokuroria e Posaçme
- Prokuroritë pranë gjykatave të apelit me juridiksion të përgjithshëm
- Prokuroritë pranë gjykatave të shkallës së parë me juridiksion të përgjithshëm
Prokuroria e Përgjithshme përfaqëson çështjet përpara Gjykatës së Lartë dhe Gjykatës Kushtetuese, me përjashtim të çështjeve të juridiksionit të Prokurorisë së Posaçme, dhe kryen detyra të tjera të parashikuara me ligj. Funksionet e Prokurorisë pranë çdo gjykate apeli të juridiksionit të përgjithshëm ushtrohen nga prokurorët e apelit. Funksionet e Prokurorisë pranë çdo gjykate të shkallës së parë të juridiksionit të përgjithshëm ushtrohen nga prokurorët pranë gjykatës së shkallës së parë. Juridiksioni i tyre shtrihet në territorin e juridiksionit të gjykatës përkatëse.
Detyrat e Prokurorisë së Përgjithshme:
- I propozon Presidentit të Republikës numrin e përgjithshëm të prokurorëve, pasi të ketë marrë mendimin e Ministrit të Drejtësisë.
- I propozon Presidentit të Republikës emërimin, transferimin, ngritjen në detyrë apo shkarkimin e prokurorëve.
- Cakton drejtuesit e prokurorive dhe zëvendësit e tyre në prokuroritë pranë gjykatave.
- Miraton strukturën, organikën dhe rregulloret e funksionimit të prokurorive pranë gjykatave dhe ato të zyrës së Prokurorit të Përgjithshëm
- Urdhëron komandimin e prokurorëve.
- Ushtron funksionet e drejtuesit të prokurorisë pranë Gjykatës së Lartë.
- Emëron dhe shkarkon punonjësit e administratës në strukturat e zyrës së Prokurorit të Përgjithshëm.
- Përfaqëson prokurorinë në marrëdhëniet me të tretët.
- Përcakton pagesat për rastet e shpërblimit të dëshmitarëve apo për sigurimin e provave të rëndësishme për hetimet.
- Jep udhëzime për punën e policisë gjyqësore.
