5-6 vite nga miratimi dhe jetësimi me akte nënligjore i ligjit 138/2015 ende ka individë me rekorde kriminale në politikë është tregues se koncepti i integritetit në politikë dhe i dekriminalizimit vijon të jetë një sfidë e madhe dhe një tregues i mungesës së sistemit të meritokracisë, transparencës dhe llogaridhënies në vetë institucionet emërtuese, përfshirë partitë politike.
Bazuar në studimet e ISP, fakt është se në krahasim me fushatën elektorale të vitit 2017 dhe 2019, fushata elektorale e vitit 2021 pati një adresim më konsensual dhe më të qartë të gjithë aktorëve publikë (media, shoqëria civile, grupe monitoruese, faktori ndërkombëtar, komunitete fetare, etj), kundër individëve me rekorde kriminale. Disa prej përfaqësive kryesore ndërkombëtare, përfshirë SHBA dhe BE, u përfshinë direkt në retorikën publike dhe ndikuan në nxitjen e një reagimi publik kundër kandidatëve me rekorde negative penale apo kriminale.
Nga ana tjeter monitorimet e ISP tregojne se partitë kanë krijuar strukturat etike dhe të integritetit, por funksioni i tyre është formal dhe ende pa ndikim në vendimmarrjen e tyre. Drejtuesit e komisioneve të etikës në PS dhe PD nuk u përzgjodhën si drejtues të procesit të seleksionimit të kandidatëve në parti, – një tregues kritik i formalitetit të këtyre strukturave. Partitë politike nuk kanë publikuar ende CV e plota dhe formularët e deklarimit të anëtarëve të tyre të kryesive dhe stafeve drejtuese. Ky nuk është detyrim ligjor, por kërkesë e vazhdueshme e medias dhe e shoqërisë civile, të cilën partitë parimisht e kanë pranuar, por ende nuk e kanë zbatuar.
Për të debatuar në tërësi mbi këtë problematikë, për një rol më aktiv qytetar dhe të brezit të ri në nxitjen e klimës së transparencës, meritokracisë dhe llogaridhënies, Institutit i Studimeve Politike (ISP), në bashkëpunim me Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin Luarasi, zhvilloi një debat me pjesëmarrjen e Prof. Ervin Karamuço dhe Prof. Rezana Konomi, dekane e këtij fakulteti.
Instituti i Studimeve Politike (ISP) është duke jetësuar projektin “Promovimi i transparencës dhe llogaridhënies së zyrtarëve të zgjedhur” mbështetur nga NED (National Endowment for Democracy)
